Almanya'da Ausbildung (İkili Eğitim / Lisans + Meslek)
Almanya’daki “dual studies / duales Studium” ya da bizim burada anlattığımız şekilde Lisans + Meslek modeli, üniversitede teori dersleri alırken aynı anda bir şirkette pratik yapmanı sağlar. Yani “okuyayım mı yoksa meslek mi yapayım?” ikilemini ortadan kaldırır: ikisini birlikte yaparsın.
1. Lisans + Meslek Programı Nedir?
Üniversite dersleri + şirkette uygulama + bazen meslek okuluna gitme şeklinde ilerleyen bir ikili eğitimdir. Şirket seni gerçek bir çalışan gibi yetiştirirken, üniversite de teorik arka planı verir. Sonunda “çok yönlü” bir profilin olur.
2. Lisans + Meslek Programı Nasıl Çalışır?
Almanya’da ikili eğitimin birkaç tipi vardır ve hepsi yükü farklı dağıtır:
- Eğitimi entegre eden ikili program (en yaygın ve en yoğun olanı)
- Uygulamaya entegre ikili program
- Mesleki / işe entegre ikili program
- Yarı zamanlı ikili program
Eğitimi entegre eden ikili program
Üniversite + şirket + meslek okulu üçü bir arada gider. Bitince hem akademik diploma hem meslek yeterliliği alırsın.
Yükü en yüksek modeldir, ama çıktısı da en güçlü olandır.
Uygulamaya entegre ikili program
Üniversite + şirkette uygulama var ama ek meslek okulu yok. Bazen farklı şirketlerde staj yaparak alan değişikliği de görebilirsin.
Mesleki / işe entegre model
Zaten çalışıyorsundur, işvereninle anlaşarak çalışma saatini azaltıp üniversite derslerini alırsın.
Yarı zamanlı ikili program
Tam zamanlı çalışmaya devam edip akşam/uzaktan ders alırsın. Zaman kısıtlı, ama maaş tam.
3. Çift Diploma İçin Ne Gerekir?
Temel olarak Almanya’daki üniversiteye girecek seviyede bir lise diploması (Abitur / denk) gerekir. Teknik lise diploması olanlar çoğu zaman uygulamalı bilimler üniversitelerine (FH) ve meslek akademilerine kabul edilir.
- Lise diploması / üniversite giriş yeterliliği
- Bazen şirketin yaptığı online test / değerlendirme merkezi
- İlgili alanda motivasyon mektubu ve CV
- NC olan bölümlerde belirli bir not ortalaması
Lise diploman yoksa ama 3+ yıl mesleki deneyimin varsa veya usta/teknisyen düzeyinde ek eğitim aldıysan, bazı meslek akademileri yine de kabul edebilir.
4. İkili Çalışma Programını Nasıl Bulurum?
İki yol var: önce şirkete başvurup sonra üniversiteye kayıt veya önce üniversiteye başvurup sonra ortak şirket bulmak. Türkiye’den başvuranlar genelde ilk yolu daha rahat bulur çünkü şirket seni üniversite kaydında da yönlendirir.
Seçenek 1: Doğrudan şirkete başvur
Motivasyon mektubu, CV, okul diploma/transkript kopyaları, varsa referanslarla başvurursun. Kabul alırsan şirket seni partner üniversiteye yönlendirir.
Seçenek 2: Önce üniversiteye başvur
Üniversiteye kabul alırsın; okul sana birlikte çalışabileceğin şirket listesi verir. Sonra o şirketlerden biriyle sözleşme imzalarsın.
(Burada danışmanlar senin yerine şirket-üniversite eşleştirmesini üstlenebilir.)
5. Ne Zaman Başvurmalıyım?
Almanya’da ikili eğitimler genelde 1 Temmuz – 1 Ekim arası başlayan dönemler için açılır. Ama büyük şirketler 1 yıl – 1,5 yıl önceden ilan açabilir. O yüzden “erken başvuran yer kapar” kuralı burada geçerli.
Başvuru aşaması şirketten şirkete değişir; kimisi Ağustos’ta kapatır, kimisi Nisan’a kadar uzatır.
6. İkili Eğitimde Maaş Alır mıyım?
Evet ???? İkili eğitimde şirket seni “öğrenci + çalışan” gibi gördüğü için aylık bir eğitim ücreti / maaş öder. Bu ücret bazı sektörlerde klasik çıraklık ücretinden bile yüksek olabilir. Kira desteği, tatil parası gibi ek ödemeler işverene göre değişir.
Bazı şirketler üniversitenin talep ettiği öğrenim ücretini de maaşından mahsup eder, sen ekstra para ödemezsin. Ek olarak BAföG gibi destekler de mümkün olabilir.